2 grudnia 2025 r. Trybunał Konstytucyjny wydał przełomowe orzeczenie w sprawie dotyczącej zasiedzenia służebności przesyłu (sygn. akt P 10/16). Choć wyrok budzi sporo kontrowersji, to z pewnością w wielu przypadkach pozwoli on właścicielami obciążonych nieruchomości na dochodzenie od przedsiębiorstw przesyłowych wynagrodzeń za lata bezumownego korzystania z nieruchomości oraz pozwoli na korzystniejsze uregulowanie stanu prawnego nieruchomości.

Służebność przesyłu funkcjonuje w polskim systemie prawnym od 3 sierpnia 2008 r. Pomimo tego od lat sądy powszechne dopuszczały, aby przedsiębiorcy przesyłowi powoływali się na zasiedzenie służebności odpowiadającej służebności przesyłu jeszcze przed sierpniem 2008 r. Dla właścicieli nieruchomości oznaczało to brak szans na wynagrodzenie za bezumowne korzystanie nieruchomości oraz konieczność zaakceptowania faktu, że na nieruchomości znajdują się urządzenia przesyłowe, co często znacznie obniżało wartość nieruchomości i uniemożliwiało inwestycje. W wyroku z dnia 2 grudnia 2025 r. Trybunał Konstytucyjny uznał, że taka praktyka nie jest zgodna z Konstytucją RP. Oznacza to, że w wielu przypadkach bieg terminu zasiedzenia służebności przesyłu rozpoczął się dopiero od 3 sierpnia 2008 r., co pozbawia przedsiębiorców przesyłowych możliwości powoływania się na zasiedzenie – termin zasiedzenia upłynie dopiero z dniem 3 sierpnia 2028 r. (dobra wiara) lub z dniem 3 sierpnia 2038 r. (zła wiara).

Jakie znaczenie praktyczne ma wyrok TK?

1. właściciele nieruchomości mają możliwość dochodzenia wynagrodzeń za bezumowne korzystanie, wynagrodzeń za ustanowienie służebności przesyłu oraz żądanie usunięcia urządzeń z nieruchomości,
2. na wyrok TK można powoływać się w sprawach przeciwko przedsiębiorcom przesyłowym, które toczą się aktualnie przed sądami powszechnymi,
3. w sprawach zakończonych możliwe jest rozważenie wystąpienia ze skargą o wznowienie postępowania, choć w orzecznictwie istnieją spore wątpliwości co do dopuszczalności takiego wznowienia.

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie przesądził jednoznacznie o tym jaki powinien być wynik każdego sporu pomiędzy właścicielem nieruchomości a przedsiębiorcom przesyłowym. Już w ustnych motywach wyroku Trybunał zaznaczył, że odmiennie należy traktować sytuacje w których w przeszłości w stosunku do właściciela nieruchomości wydawano określone decyzje administracyjne lub pomiędzy przedsiębiorcom przesyłowym a właścicielem były zawierane porozumienia regulujące możliwość korzystania z nieruchomości.

Każda sprawa wymaga indywidualnej analizy i oceny szans powodzenia. Nie ulega jednak wątpliwości, że wyrok z 2 grudnia 2025 r. znacznie poprawił pozycję właścicieli nieruchomości na których znajdują się słupy energetyczne, gazociągi, wodociągi i inne urządzenia przesyłowe oraz daje im szansę na uzyskanie pozytywnych rozstrzygnięć sądowych.

Miśkowicz Pach Kancelaria Radców Prawnych od lat reprezentuje właścicieli nieruchomości w sprawach przeciwko przedsiębiorcom przesyłowym. Jeżeli na Państwa nieruchomości znajdują się urządzenia przesyłowe, zapraszamy do kontaktu.